In 2025 verschenen dankzij de inspanningen van veertien onderzoekers in totaal achttien nieuwe verhalen op de website van Achter de gevels van Delft. Deze onderzoekers zijn: Piet van den Berg, Meike Besuyen, Wil Bruinhout, George Buzing, Josien Clement, Anne Jacobs, Els Kemper, Elly Peeters, Frans van der Sman, Henk van der Stelt, Harry Strang, Wim van Veen, Wim Weve en last but not least: historicus en onderzoeksbegeleider Kees van der Wiel.
Hieronder ziet u een overzicht van de verhalen:
- Kolk 9, brouwerij De Kith en Amsterdamsche Grutmolen
door Wim van Veen
Kolk 9 is ontstaan uit een deel van de zestiende-eeuwse brouwerij De Kith, waarvan achter de gevel nog steeds sporen aanwezig zijn. Vanaf 1700 is het bijna twee eeuwen een grutterij met rosmolen die zich Amsterdamsche Grutmolen noemde. In 1903 krijgt het pand een geheel nieuwe gevel met quasi renaissance-trapgevel. Voor het volledig woonhuis wordt, zit er beneden onder meer nog een banketbakker en een garagebedrijf. Lees hier meer….
- Kolk 3, ooit genaamd De Vergulde Kith
door Wim van Veen
Achter de gevel van Kolk 3 bevinden zich nog een spiltrap-toren en dikke zware eiken moerbinten uit de tijd dat dit huis samen met het naastgelegen Kolk 9 deel uitmaakte van de 16e-eeuwse brouwerij De Kith. Aan de straatzijde is de gevel echter sinds eind 19e eeuw al driemaal van aangezicht veranderd, tot vrij recent aan toe. Ooit ‘onbewoonbaar verklaard’ heeft het inmiddels het predicaat ‘gemeentelijk monument’. Lees hier meer….
- Oude Delft 231 – Van katholiek bolwerk tot studentenhuis
door Meike Besuyen
Oude Delft 231 bestaat uit twee samengevoegde huizen: het huis op de hoek van de Bagijnestraat en het voormalige 229, vroeger een pakhuis. Al 90 jaar vormen ze samen nu een studentenhuis met een gezamenlijke voordeur. Bewoonster Meike van Besuyen dook voor haar studie Bouwkunde in de geschiedenis van het huis. Het pakhuis behoorde in de 19e eeuw bij de boterhandel op de hoek die veel exporteerde naar de koloniën. In de 17e eeuw waren beide huizen eigendom van voorname katholieke families die ze doorgaans verhuurden aan geloofsgenoten. Met het achterliggende Bagijnhof vormden ze een religieuze enclave in de Calvinistische stad. Lees hier meer….
- Lange Geer 20 – Hoekhuis Giststraat
door Josien Clement en Anne Jacobs
Lange Geer 20 is nu het adres van een bovenverdieping boven de bloemenzaak op de hoek van de Giststeeg. Het oorspronkelijke hoekpand is eind 19e eeuw opgeslokt door de toenmalige smidse van de buren. Daarvoor kende het sinds de 17e eeuw allerhande bestemmingen zoals bakkerij, kuiperij, wagenmakerij en zeilmakerswerkplaats. Ook was het af en toe pakhuis van plateelbakkerijen in de omgeving. Lees hier meer….
- Achterom 47 en het hofje in de Roskampoort
door Kees van der Wiel
Het eerste verhaal waarmee we in oktober 2006 de website begonnen is nu na 19 jaar geheel gereviseerd en uitgebreid. Het gaat over een van de meest schilderachtige monumentjes van de stad, waar het echter in vorige eeuwen vaak armoe troef was. Een verhaal over wandluizen, verlaten vrouwen, inwonende commensalen en echtparen die ondanks alles heel lang gelukkig getrouwd waren. Lees hier meer….
- Choorstraat 7 – voorheen De (Vergulde) Crabbe
door George Buzing, Henk van der Stelt en Kees van der Wiel
Choorstraat 7 is een wat verscholen winkelpand op de hoek van de Papenstraat. Tot 1939 stond hier een huis met een 18e-eeuwse halsgevel dat eeuwenlang de naam De Crab droeg. In de 17e eeuw woonde hier een handelaar in dure stoffen, die fraaie schilderijencollectie had. Later was het lange tijd de locatie van een kroeg. De Crab was daarmee inmiddels ‘Verguld’. Lees hier meer….
- Vlamingstraat 22 – Herberg met een kolfbaan werd school met woonhuis en opvang Papoealeider
door Els Kemper, met dank aan Kees van der Wiel
Op een groot stuk grond waren hier een vleeshouwer en een kuiper aan het werk, tot in de 18e eeuw een wijnhandelaar de eigenaar werd en er een café met een kolfbaan begon. Dat werd het Hof van Holland, een gerenommeerde lokaliteit, een herberg die tot tot halverwege de 19e eeuw bleef bestaan. Een van de eigenaren liet zijn café en biljart op een koperen tabaksdoos graveren die nu in het museum Prinsenhof wordt bewaard. De gemeente Delft kocht, toen de laatste kastelein was overleden, het hele perceel met bebouwing aan en begon er de derde openbare school in Delft. Maar de gebruikers wilden een echte school, die hier kort na 1900 verrees en die langzamerhand van naam veranderde. School aan de Vlamingstraat werd school aan het Rietveld. Vlamingstraat 22 werd een nieuw huis waar nog vele jaren onderwijzers woonden. De bijna laatste bewoner werd Marcus Kaisiepo, die vergeefs streed voor de onafhankelijkheid van Nieuw-Guinea. Lees hier meer….
- Vlamingstraat 84-86, voorheen herberg ‘De jonge prins Willem te paard’, alias ‘De Nieuwe Peerenboom’
door Henk van der Stelt, met dank aan Mechtild de Jong
De gevel van Vlamingstraat 84/86 is uit 1899, maar daarachter bevindt zich beneden nog een oud huis met elementen uit de 16e of 17e eeuw. Twee eeuwen lang was hier een herberg met kolfbaan gevestigd, vlakbij de ingang naar de stad door de Koepoort. Eind 19e eeuw bouwt de eigenaar – inmiddels een kuiper – de tuin met kolfbaan vol met huisjes in een hofje dwars op de Houthaak. Lees hier meer….
- Oude Delft 107 – Oud regentenpaleis en ijzerhandel omgetoverd tot ‘modern’ bankgebouw en zonnestudio
door Frans van der Sman en Kees van der Wiel
Tegenwoordig is Oude Delft 107 een adres om het hele jaar door te zonnen. Het is in 1938 gebouwd als bankgebouw. Ooit stond hier een fraai regentenpaleis genaamd De Korendrager. In de 19e eeuw werd dat een bloeiende ijzerhandel, die behalve schroeven en schaatsen ook geweren en buskruit in voorraad had. Lees hier meer….
- Wijnhaven 9 – Huis De Swan, onttakeld achttiende-eeuws pronkjuweel
door Harry Strang
Het is een Rijksmonument gebouwd in 1732, maar bijna alles wat daaraan herinnerde is er in de afgelopen eeuw uit- en afgesloopt ten behoeve van vermeend korte termijn gewin van de commercie, ondanks protest van Monumentenzorg. Wie nog iets van het oorspronkelijke huis wil terug zien, moet nu naar het museum (Tetar van Elven op de Koornmarkt). Lees hier meer….
- Hopstraat 41 – resultaat van 19e-eeuwse bouwexplosie
door Piet van den Berg
Piet van den Berg gaat op zoek naar de geschiedenis van zijn geboortehuis in de Hopstraat en ontdekt dat de vroegere steeg turbulente eeuwen heeft gekend van bomvol kleine huisjes tot vrijwel volledige leegstand en verval, tot een handige zakenman aan het Oosteinde eind 19e eeuw opnieuw geld ruikt in de bouw van handenvol huurhuisjes op een kluitje in een voormalige groentetuin. Lees hier meer….
- Lange Geer 18 – Smederij van Simonis
door Josien Clement en Anne Jacobs
Ooit kochten Anne Jacobs en Josien Clement op een Delftse rommelmarkt een zwaar gehavend lijstje met daarin een verbleekt perkamenten koopcontract van een smidse uit 1774. Dat werd het begin van hun zoektocht naar wat al vier eeuwen lang onafgebroken een hoefsmederij blijkt te zijn geweest, op een plek waar menig paard de stad binnen kwam.
Lees hier meer…..
- Hippolytusbuurt 17a – Eeuwen speelbal van de buren
door Elly Peeters, Wim Weve en Kees van der Wiel
Hippolytusbuurt 17A, inmiddels al bijna een eeuw lang een stomerij-bedrijf, lijkt in eerste oogopslag de wederhelft van nummer 19 aan de noordzijde daarnaast. Daarmee heeft het tussen 1790 en 1899 inderdaad één geheel gevormd, zoals de gezamenlijke gevel duidelijk maakt. Oorspronkelijk vormde het echter een geheel met het buurpand aan de andere zijde, ooit geheten Kameel of ’s Heerenherberg. Huisnummer 17 was bij de afsplitsing van dit pand van nummer 19 al vergeven aan het benedenhuis aan de zuidzijde. Daarom kreeg dit pand destijds het verwarrende huisnummer 17a. Lees hier meer…..
- Spoorsingel 97-100, een verborgen oorlogslidteken
door Kees van der Wiel
Een relatief weinig bekende terreurdaad van de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog is de brandstichting in het huizenblok Spoorsingel 97-100 op 10 oktober 1944 als represaille voor een sabotage aan de spoorlijn door het verzet. In het plantsoentje tegenover de huizen werden op dezelfde dag zes toevallige arrestanten van de politie zonder proces geëxecuteerd. Lees hier meer….
- Hippolytusbuurt 15/17, ooit deel van Kameel of Mijns Heerenherberg
door Elly Peeters, Wim Weve en Kees van der Wiel
Achter dit smalle hoge winkelpand met een curieuze asymmetrische zolderkap gaat de helft schuil van een groot oud pand, in de 16e eeuw zowel De Kameel als Mijns Heerenherberg geheten. In de 17e eeuw is het van haar wederhelft aan de noordzijde gescheiden. Het pand heeft vele levens gekend en als ijzer- en boterpakhuis moeilijke tijden in de stadsgeschiedenis overleefd. Lees hier meer….
- Paardenmarkt 40 en 41 – Gebouwd op de puinhopen van de buskruitramp
door Wil Bruinhout
De twee woningen Paardenmarkt 40 en 41 vormden ooit samen het nieuwe huis dat schilder Willem van Odekercke na de buskruitramp van 1654 bouwde aan de nieuwe Paardenmarkt. Geen schilder van wereldfaam, maar een bekwaam vakman van wie nog heel wat fraai werk bewaard is gebleven. En een huis waar in 1797 zes weeskinderen reddeloos achterbleven, toen hun moeder overleed. Lees hier meer….
- Doelenstraat 102-124 – Voorheen Dertienplagen en Hofje ‘Lucht & Licht’
door Kees van der Wiel
Nu staan er degelijke portiekwoningen uit 1930. Voor die tijd stond hier een rij huisjes die tot de allerkleinsten van de stad behoorden, met daarachter een hofje met de beloftevolle benaming “Lucht & Licht”. Dit huisjesmelkersproject vormde voor woningverbeteraars decennia lang een steen des aanstoots in de stad. Toch sleten vele kinderrijke gezinnen er een groot deel van hun leven. Lees hier meer….
- Voldersgracht 15, vanouds genaamd het Hemelrijck
door Wim van Veen, met dank aan Hans en Wim Kersbergen
Achter de eenvoudige strakke gevel uit 1838 zit een Rijksmonument met een oude bewogen geschiedenis. Ooit was het herberg ’t Hemelrijck waar de heren bestuurders van de stad een jaarlijks drinkgelag hielden met veel wijn en gebroken glazen. Later herbergde het een kostschool voor gegoede jonge heren en werd het de woning van een patriotten hoofdman, die na een mislukte stadhuisrevolutie naar Frankrijk werd verbannen. Lees hier meer….