Nederland drijft op verenigingen van vrijwilligers. Zet in dit land drie mensen bij elkaar en ze gaan zich rond een gemeenschappelijk doel scharen, wijzen een voorzitter, een penningmeester en een secretaris voor de notulen aan, en gaan aan de slag.
Met dit beeld van Nederland als land van verenigde vrijwilligers wist Herman Pleij zijn publiek te boeien en te amuseren tijdens de feestelijke jubileumviering van Delfia Batavorum op zondag 2 november. In een bomvol Theater de Veste sprak Pleij (82), emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde, over nostalgie, cultuur, identiteit en hoe het was om als kleine jongen een oma te hebben die graag en veel breide: ‘Zo had ze een zwembroek voor me gebreid. Die moest ik aan naar het strand. Ik kan u verzekeren: je kunt in een gebreide zwembroek het water wel in. Maar niet het water weer uit.’
Pleij was een van de hoofdacts tijdens de drukbezochte viering van 90 jaar Delfia Batavorum. De festiviteiten begonnen vroeg in de middag in de grote hal van het theater, met warme dranken, taartjes en informatiekramen van de verschillende commissies.
In de theaterzaal gaf voorzitter Harry Ter Braak een korte schets van de 90-jarige geschiedenis van de vereniging. Alhoewel: 90? ‘Ik heb geleerd dat er argumenten zijn om te denken dat we al enkele jaren ouder zijn, maar ook argumenten om te denken dat we jaren jonger zijn. Hoe dan ook: 30
oktober 1935 zijn we formeel als genootschap opgericht. Daar houden we het inmiddels 90 jaar op.’
Harry memoreerde de hoogte- en dieptepunten. De succesvolle fusies met andere genootschappen, het NSB-verleden van de oprichter, de bloei en groei, het luilakfeest dat een tijdlang onder auspiciën van Delfia Batavorum werd georganiseerd, de ruzies, de uitbreiding naar nieuwe aandachtsgebieden, en de zorgelijke discussies in de jaren zestig of de vereniging nog wel bestaansrecht had: ‘De televisie deed zijn intrede. Waarom zou je dan nog naar een lezing gaan?’ Inmiddels telt de vereniging ruim 1200 leden.
Van die leden waren er enkele honderden aanwezig. Hun historische kennis werd danig op de proef gesteld in de quiz onder leiding van quizmasters Peter en Fleur, met strikvragen over de algemene geschiedenis van Delft en die van de vereniging.
Kunstenaar René Jacobs verzorgde een geestige introductie in zijn kunstproject Wij Zijn Delft: het Gezicht op Delft van Vermeer gemaakt met 110.851 kleine poppetjes. Dit is het geschatte inwoneraantal van Delft op 15 december 2025, de 350e sterfdag van Vermeer. Vele duizenden Delftenaren hebben een poppetje mogen plaatsen; ook tijdens de jubileumviering konden bezoekers een poppetje plakken. Het werk is inmiddels verhuisd naar het Vermeercentrum. Op 13 en 14 december is het Vermeercentrum gratis te bezoeken om dit kunstwerk te bekijken.
Een bijzonder moment was de uitreiking van het eerste exemplaar van het jubileumcadeau van de vereniging aan Delft: het boek Geschiedenis van Delft, geschreven door Ingrid van der Vlis en Gerrit Verhoeven. Burgemeester Pechtold nam dit in ontvangst, en kondigde aan meteen lid te worden van de vereniging. Inmiddels hebben ook vrijwel alle leden die niet aanwezig waren in de Veste hun eigen gratis exemplaar van het boek ontvangen.
Aansluitend werd Ingrid van der Vlis tot haar eigen verrassing gelauwerd met de Blokpenning, wegens haar niet aflatende inzet voor het optekenen en doorgeven van de geschiedenis van Delft en haar inspanningen voor de vereniging.
Na een blik in de toekomst van de vereniging, werd de volle en gezellige middag afgesloten in de grote hal van het theater.
Bij vertrek kregen de bezoekers een groot vel uitgereikt met daarop het Delftogram, een puzzel (copyright Gerritsma, Sikkenk en Van Stralen) die het midden houdt tussen een cryptogram, een kruiswoordraadsel en een overhoring over de Delftse geschiedenis, kortom: een flinke kluif. Uw ingevulde Delftogram kunt u tot 31 december inleveren bij Boekhandel De Omslag aan de Wijnhaven. Onder de goede inzenders worden 12 flesjes De Parel van Delft verloot, het bier met een etiket van de Delftse kunstenaar René Jacobs: 6 flesjes voor de eerste, 4 voor de tweede en 2 voor de derde goede inzender.
Op de foto: Herman Pleij spreekt de zaal in theater De Veste toe. Fotograaf Ruurd Corpel