Beste mensen,
2025 is voorbij gevlogen. Het was een jaar waarin we met elkaar het 90-jarig bestaan van de vereniging uitbundig hebben gevierd. Velen hebben hier hard aan gewerkt; onze hartelijke dank daarvoor. De vele activiteiten hebben veel nieuwe leden aangetrokken.
Nu is het tijd voor rust, bezinning, gedenken wie ons ontvallen zijn in het afgelopen jaar, het doorbrengen van de feestdagen met dierbaren, en het bezoeken van degenen die eenzaam zijn.
Op naar een stralend 2026. We zien elkaar graag weer op 28 januari bij het eerste Historisch Café om samen het nieuwe jaar in te luiden, plannen uit te wisselen en te bespreken hoe en waar we elkaar kunnen steunen.
Prettige feestdagen en een goed begin van 2026.
Uw voorzitter,
Harry ter Braak
Mededelingen van het bestuur
In elke Nieuwsbrief wil het bestuur de leden informeren over de belangrijkste zaken die in de meest recente vergadering(en) aan de orde zijn gekomen en de besluiten die daarbij zijn genomen. Onze bijeenkomst van 20 november jl. bracht het volgende voort.
- Het bestuur kijkt met volle tevredenheid terug op (de organisatie van) het feest ter ere van het 90-jarig bestaan van Delfia Batavorum en dankt allen die hieraan hebben bijgedragen.
- Dank gaat óók uit naar Herman Jacobs en zijn team van vrijwilligers die ervoor hebben gezorgd dat inmiddels alle leden een exemplaar van ‘Geschiedenis van Delft’ in bezit hebben.
- De eerste voorbereidingen voor de ALV-2026 zijn ter hand genomen. Een datum voor deze bijeenkomst is nog niet vastgesteld.
- Voor de doorontwikkeling van de website (met name: de realisering van een tool waarmee aanmelding en betaling voor lidmaatschap, lezingen, excursies e.d. veel efficiënter verloopt) wordt op zo kort mogelijke termijn een extern bedrijf ingeschakeld.
- Het Historisch Café op 18 november trok zo’n 80 bezoekers en was een groot succes. Het bestuur meent dat de Café-ontmoetingen een waardevolle aanvulling zijn op het activiteitenprogramma van de vereniging en gaat er in 2026 mee door.
- Kristel Aalbers is benoemd als nieuwe voorzitter van de Le Comteprijs-commissie en volgt als zodanig haar vader op.
Woensdag 28 januari: Historisch Café
Kom op woensdag 28 januari proosten op het nieuwe jaar in het eerste Historisch Café van 2026. Noteer die datum alvast maar in de agenda. Inloop vanaf 19:15 uur. Eindtijd rond de klok van 21:30 uur.
Wat garanderen wij? Een gezellige huiskamersfeer, veel bekende én (hopelijk ook) nieuwe gezichten, een eerste drankje van de vereniging en een smaakvol bittergarnituur.
Het inhoudelijk intermezzo is op het moment van schrijven van deze Nieuwsbrief nog in voorbereiding, dus houdt de website in de gaten!
Nieuwe cursus historisch huizenonderzoek o.l.v. van Kees van der Wiel begin 2026
Geplaatst op 01/12/2025
Hoe word ik wegwijs in de geschiedenis van mijn eigen huis? Voor wie niet veel ervaring heeft in archiefonderzoek organiseert historicus en onderzoeksbegeleider Kees van der Wiel samen met oud-archiefmedewerker George Buzing jaarlijks een cursus historisch huizenonderzoek. De eerstvolgende cursus start begin 2026. Op acht achtereenvolgende maandagochtenden (12 januari t/m 2 maart 2026) gaan de cursisten onder deskundige begeleiding aan de slag met het onderzoek naar het huis van hun keuze. Meer informatie over deze cursus in
Jan van der Mast: een nieuwe scheurkalender én een nieuw boek!
Geplaatst op 11/12/2025
Ons medelid Jan van der Mast heeft zijn nieuwe, derde(!) scheurkalender het licht doen zien. Hij verzamelde nog weer eens 365 mooie verhalen over bijzondere Delftenaren of memorabele Delftse gebeurtenissen. Verhalen over het bezoek van Queen Elisabeth, over Suzanne Leenhoff die schilder Manet aan de haak sloeg en nog veel meer! In Jan’s eigen woorden: “Het zijn wederom 365 verhalen over bijzondere Delftenaren of memorabel Delftse gebeurtenissen. Van het bezoek van tsaar Peter de Grote
Lezing door Delftenaar John Kuipers - AFGELAST
Geplaatst op 15/12/2025
John Kuipers (1955) is schrijver, journalist en publicist. Hij is vooral bekend van de thrillerserie met hoofdinspecteur Charlie Swieninck in de hoofdrol. In zijn lezing besteedt John Kuipers aandacht aan de hele Charlie Swieninck reeks en in het bijzonder aan “Het goud van Seyss-Inquart”.
Midwintermalen in Molen de Roos op 20 december
Geplaatst op 05/12/2025
Op 20 december zal in Molen de Roos het Midwintermalen plaatsvinden, met allerlei activiteiten zoals het SCRATCH kerstkoor, hoornblazers en verkoop van lekkernijen voor jong en oud. Speciaal voor de kinderen: roosteren van MarshMallows boven de vuurkorf ! Meer informatie: www.molenderoos.nl
Rondje Arsenaal tijdens 'Arsenaal Verlicht'
Geplaatst op 08/12/2025
Op zaterdag 20 december vindt van 14.00 tot 22.00 uur ‘Arsenaal Verlicht’ plaats: een winters evenement bij Hotel Arsenaal. Terwijl je langs sfeervolle kraampjes struint en geniet van livemuziek, kun je ook een stap terug in de tijd zetten. Sluit aan bij het ‘Rondje Arsenaal’, een korte, verlichte avondwandeling rondom het eeuwenoude gebouw waarin Hotel Arsenaal is gevestigd. Kelly van Wissen van Kelly’s City Tours neemt je mee langs de geschiedenis van het Arsenaal en
En er staat nog veel meer op stapel voor 2026.
Zo heeft de excursiecommissie een bezoek aan Historisch Joris in voorbereiding. In maart komt er weer een wandeling langs Joods erfgoed, nu ook met een bezoek aan de Joodse begraafplaats. Ook staat een bezoek aan de bunkers in Rijswijk op het programma, waar een centrum van de BB was gevestigd.
Verder komt er een vaar- en wandeltocht langs Art Nouveau objecten in Den Haag. Op de Midden-Delflanddag is er traditiegetrouw een fietstocht, in samenwerking met de Midden-Delflandvereniging.
Waar mogelijk zullen de excursiecommissie en de lezingencommissie ook in 2026 weer samenwerken om excursies en lezingen op elkaar te laten aansluiten.
Commissie Behoud Stadsschoon - doen en willen
Geplaatst op 26/11/2025
Wat doet de Commissie Behoud Stadsschoon (CBS)? Waar houdt deze commissie zich mee bezig? CBS werd eind jaren ‘70 opgericht ter verdediging van het stadsschoon in de binnenstad, dat in de jaren ‘60 en ‘70 tussen de Molslaan en het Schiekanaal massaal het loodje legde om plaats te maken voor meer auto. Een vierbaans snelweg kwam als een dreigende slang over de Sebastiaansbrug aangekropen met de bedoeling zich tot aan de Reineveldbrug een doorgang door
2025 in hoogtepunten
We kijken terug op een bruisend jaar, waarin de vereniging het 90-jarige bestaan vierde met een fantastische rondvaart, een lezing over Hugo de Groot in combinatie met een excursie naar Slot Loevestein, en een feestelijke middag in Theater de Veste.
De lezingencommissie organiseerde lezingen over onder meer de verzetsheld Kees Chardon, klimaatadaptatie en cultureel erfgoed, en gemalen in en rond Delft.
Op de website vindt u een overzicht van de lezingen en ook een korte filmimpressie van de historische rondvaart.
De Commissie Behoud Stadsschoon maakte onder meer een voorstel voor de versterking van de historisch–landschappelijke lijnen in Delft, en zet zich nog altijd vol in voor de actie Slopen is Bezopen, tegen de sloop van huizen in Wippolder-Noord. CBS poogt het bijzondere metselwerk te behouden: boerenvlechtingen, tandlijsten en versieringen komen bij nieuwbouw nooit meer terug.
De commissie Achter de Gevels ging onverdroten door met het ontsluiten van de verhalen achter de gevels van Voldersgracht 15, Paardenmarkt 40 en 41, Vlamingstraat 22 en nog veel meer.
2025 Was ook het jaar waarin we startten met het Historisch Café. Vier keer vulde de sfeervolle Postkamer van ‘t Postkantoor aan de Hippolytusbuurt zich met leden die de gelegenheid benutten om bij te praten met goede bekenden, kennis te maken met nieuwe gezichten en met belangstelling te luisteren naar de korte inhoudelijke intermezzo’s. Een nieuwe traditie lijkt geboren!
De Excursiecommissie organiseerde 24 excursies, meer dan in het recordjaar 2015, toen Delfia Batavorum ook een lustrum vierde. Naast vijf reguliere excursies waren er 19 stadswandelingen in de serie ‘Delft door de ogen van …’ Deze wandelingen – waaraan 230 personen deelnamen – stonden onder leiding van Kelly van Wissen, met wie wij in 2025 samenwerkten.
Wij hielpen Kelly met de promotie en administratie van haar wandelingen, zodat zij met haar bedrijf Kelly’s City Tours volgend jaar een vliegende start kan maken. De stadswandelingen hadden betrekking op Hugo de Groot, Johannes Vermeer, Willem van Oranje, Mienette Storm, Antoni van Leeuwenhoek en Pieter van Foreest, en waren een groot succes.
Hoogtepunt was dit jaar de excursie naar Slot Loevestein. Zo’n 40 deelnemers gingen per bus op stap en hadden een leerzame en gezellige dag. Er was veel aandacht voor Hugo de Groot en zijn invloed op de ontwikkeling van het oorlogsrecht. Aan de excursie ging een lezing vooraf door Mr. Willem Claassen. In een inspirerende voordracht liet hij zien hoe actueel de ideeën zijn die Hugo de Groot vier eeuwen geleden ontwikkelde.
Andere excursies gingen naar het mooie dorp Maasland, naar de Molen De Roos (twee maal) en op de fiets naar zo’n 20 gemalen in Midden-Delfland, die van tevoren zorgvuldig in kaart waren gebracht. Ook deze excursie werd voorafgegaan door een boeiende lezing, namelijk door Hoogheemraad Manita Koop.
Tijdens de lustrumviering op 2 november trok de kraam van de Excursiecommissie veel bezoekers. Op een groot scherm werd de historie van onze excursies gepresenteerd in honderden dia’s.
Kolk 3, ooit genaamd De Vergulde Kith
Geplaatst op 26/11/2025
Achter de gevel van Kolk 3 bevinden zich nog een spiltrap-toren en dikke zware eiken moerbinten uit de tijd dat dit huis samen met het naastgelegen Kolk 9 deel uitmaakte van de 16e-eeuwse brouwerij De Kith. Aan de straatzijde is de gevel echter sinds het einde van de 19e eeuw al driemaal van aangezicht veranderd, tot vrij recent aan toe. Ooit ‘onbewoonbaar verklaard’ heeft het inmiddels het predicaat ‘gemeentelijk monument’. Wim van Veen zocht de
Op 20 januari is Achter de Gevels weer te beluisteren op Omroep Delft met een nieuw verhaal. Elke twee weken heeft Achter de Gevels zendtijd in het programma ‘Delft Centraal. De uitzendingen zijn op dinsdagochtend om circa 11.05 uur; de herhaling is vanaf 18.05 uur. Na afloop zijn de uitzendingen ook terug te luisteren via de site: https://www.achterdegevelsvandelft.nl/
Voor wie er niet bij was
Het 4e Historisch Café: een topavond!
Geplaatst op 19/11/2025
Dinsdagavond 18 november om 19:15 uur meldde Wim Meijer zich als eerste bezoeker. Hij sprak zijn verbazing uit over de nog lege zaal. Twintig minuten later liet de Postkamer van ’t Postkantoor een geheel ander beeld zien. Maar liefst 75 leden hadden zin in het Historisch Café en al snel vulde de ruimte zich met een gezellig geroezemoes, dampende kopjes koffie en hartelijke begroetingen. Tijdens zijn woord van welkom liet spreekstalmeester/secretaris Jeroen Staal de vingers
Nogmaals: Delftse Studentenstaking november 1940
Geplaatst op 17/12/2025
Tijdens het laatstgehouden Historisch Café op 18 november jl. informeerde Dick van Ginhoven ons over de aanleiding tot en de achtergronden bij de Delftse Studentenstaking uit november 1940. Dick laat ons nogmaals weten dankbaar te zijn voor de gelegenheid die hem werd geboden. Maar er is méér. Inmiddels heeft de Belastingdienst goedkeuring verleend aan de aanvraag van de Stichting Delftse Studentenstaking om als ‘Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI)’ en als culturele instelling te worden erkend.
Leesvoer
Historisch Jaarboek online!
Geplaatst op 21/11/2025
Jaarlijks brengt Delfia Batavorum het Historisch Jaarboek Delft uit, gratis voor alle leden. Dit rijk geïllustreerde boek is dé plek voor wetenschappelijke artikelen over de geschiedenis van Delft. De online beschikbaarheid van de jaarboeken op de nieuwe website liet even op zich wachten omdat ze allemaal moesten worden gecontroleerd op afbeeldingen die mogelijk niet rechtenvrij zijn. Dat is inmiddels gebeurd: de jaargangen vanaf het beginjaar 1991 tot en met het voorgaande jaar zijn nu voor
'Geschiedenis van Delft': een leuk cadeau!
Geplaatst op 04/03/2026
Schaf nu het prachtige nieuwe boek ‘Geschiedenis van Delft’ van Ingrid van der Vlis en Gerrit Verhoeven aan. Dat kan op alle bekende adressen in Delft: de boekhandels De Omslag, Paagman en Kempers en diverse musea. In Geschiedenis van Delft nemen de auteurs de lezer kriskras mee door de Delftse historie. Ze doen dat niet chronologisch maar aan de hand van thema’s. Dat resulteerde in hoofdstukken als ‘Stad aan het water’, ‘Stad vol torens’, ‘Stad
Vacatures
In de vacaturebank op onze website zijn de volgende twee vacatures te vinden:
Webmaster
Geplaatst op 03/01/2025
Kun je goed uit de voeten met WordPress en vind je het leuk om redacteuren te helpen en te begeleiden met het invoeren van content? Dan zijn we op zoek naar jou! Samen met de huidige webmaster verbeter je de functionaliteit en het ontwerp van de website en breid je de functionaliteit uit naar gelang de behoefte van de redacteuren en commissies. Je houdt de software up-to-date en beantwoordt technische vragen die vanuit de vereniging
Kijk regelmatig op de vacaturebank om te zien hoe je aan de vereniging kunt bijdragen.
Een nadere kennismaking met…
Janny Zeer-Gerrets, geboren in 1946 in Delft en lid van de commissie ExpertisePlatform Water (EPW) van Delfia Batavorum, was tussen 1990 en 2010 de eerste vrouwelijke havenmeester van Delft. Ze kan smakelijk vertellen over het verleden, over bordeelboten en varende wietplantages in de Delftse wateren, bestuurlijke zorgen over de groei van het aantal woonarken en terrasboten, en de ontploffing van een opslagtank bij DSM in 1999 waardoor duizenden liters suikersiroop de sloten en waterwegen in stroomden.
‘De liefde voor het water zit in de familie’, zegt ze. ‘Mijn opa heeft jarenlang op de Holland-Amerikalijn gevaren.’
Het Rijn-Schiekanaal kent ze uiteraard als haar broekzak. Reden genoeg om met haar terug te kijken op één van de hoogtepunten van het afgelopen jaar van de commissie EPW: de tentoonstelling Industrie aan de Schie: van Gist tot Delfts Blauw – verbonden door water. ‘Het Rijn-Schiekanaal splijt de stad doormidden’, zegt Janny. ‘Ik kom uit de Wippolder en zat op school in de binnenstad, dus ik moest vier keer per dag heen en weer het water over. Ik heb heel wat keren moeten wachten voor de Oostpoortbrug.’ Tegelijkertijd was het kanaal bepalend voor de bedrijvigheid, zegt Janny. ‘Het heeft de stad heel veel gebracht.’
Wat het water de stad allemaal heeft gebracht, was te zien in de tentoonstelling Industrie aan de Schie. Die heeft gelopen van het voorjaar tot het najaar bij Royal Delft en was het resultaat van een bijzondere samenwerking tussen diverse Delftse organisaties, waaronder Royal Delft, de provincie Zuid-Holland, TU Delft Hortus Botanicus, Erfgoed Delft en EPW. EPW speelt een sleutelrol in het koppelen van Delfts rijke watererfgoed aan de industriële en culturele ontwikkeling.
De tentoonstelling is voorbij, maar gelukkig hebben we het gelijknamige boek nog. Daarin wordt het verhaal verteld van de ontwikkeling van de bedrijvigheid in Delft en de rol van de Schie daarin. Janny heeft als expert nauwgezet meegelezen met de kopij.
Tijdens een reünie met oud-schoolgenoten uit Delft gaf ze een exemplaar aan een voormalige klasgenoot. ‘Later belde hij me geëmotioneerd op. Waarom moet je nou bijna huilen, vroeg ik hem. Hij had het boek in één ruk uitgelezen, vertelde hij. Het had zoveel herinneringen bij hem losgemaakt, en het had hem doen beseffen hoe hard zijn vader heeft gewerkt in één van de fabrieken langs het water. Heel veel Delftenaren zijn door het water zó verbonden met de stad en met de geschiedenis en met elkaar.’
Het boek ‘Industrie aan de Schie – verbonden door water’ is samengesteld door de redacteuren Mechteld Oosterholt (vrijwilliger Stichting Museum Van Marken) en Eveline Oranje (TU Delft Hortus Botanicus). Gerrit Verhoeven, Jan van der Mast en Martine van Lier schreven eraan mee.
Het is onder meer verkrijgbaar bij boekandel Paagman aan de Choorstraat, bij Royal Delft aan de Rotterdamseweg en in de webwinkel van Museum van Marken: https://museumvanmarken.nl/product/industrie-aan-de-schie/
In deze rubriek vertellen leden van Delfia Batavorum iets over zichzelf of over hun relatie tot de vereniging, of brengen ze iets onder de aandacht dat voor leden interessant kan zijn.
Ook in deze rubriek? Meld uzelf of een ander aan op redactie@delfiabatavorum.nl met een kopie aan publiciteit@delfiabatavorum.nl.
Even voorstellen: Jeroen Staal
In deze korte serie stellen de nieuwe(re) leden van het bestuur zich nader voor aan de rest van de vereniging. In de vorige Nieuwsbrieven stelden Louise Rahardjo en Sheila Sitalsing zich voor. Jeroen Staal neemt het stokje over.
Jaaa, het wordt ook wel eens tijd dat ik mijzelf nader introduceer. Het is nu immers een kleine twee jaar geleden dat ik aantrad als secretaris van onze mooie vereniging.
Laat ik beginnen met een anekdote. In 2006 kwam ik in Delft te wonen en maakte ik al snel kennis met het kwartaalmagazine ‘Delf’. Ik nam een abonnement en dacht daarmee ook meteen lid te zijn van Delfia Batavorum… twee vliegen in één klap! Mijn nieuwe woonplaats en haar geschiedenis, beide interesseerden mij zeer. Pas jaren later, toen ik voor een eerste maal in beeld kwam voor de functie van secretaris, bleek dat ik nog helemaal geen lid was. Die omissie kon gelukkig snel worden rechtgezet.
Gedurende de ruim 68 levensjaren die achter mij liggen heb ik veel mooie dingen mogen beleven. Geboren en getogen in een warm, katholiek gezin in Voorburg. Vierde in een rij van zes kinderen die tot op de dag van vandaag allemaal nog op deze aardkloot rondwandelen. Hoe fijn is dat? Mooi waren zeker ook de geboortes van mijn dochter Susan en zoon Robin en inmiddels hebben zij beiden zelf ook kinderen. Hoe rijk kan een opa van vier kleinkinderen zich voelen?!
Met veel plezier heb ik 44 jaren in dienst van de Rijksoverheid gewerkt. Verschillende (management)functies, uiteenlopende departementen en onderwerpen, vaak in een actuele politiek-bestuurlijke context. Veel boeiende ervaringen opgedaan; met veel interessante mensen samengewerkt. Ik kijk er met voldoening op terug, maar had er op mijn 65ste veel vertrouwen in dat ook mijn volgende levensfase de moeite waard zou zijn. En inderdaad… ik ben nu bijna vier jaar met pensioen en geniet van een goede gezondheid (een bof!), van familie en vrienden, van mijn hobby’s (zingen; familiegeschiedenissen uitpluizen; tennissen; zwemmen; film en theater) en van mijn bezigheden voor Delfia Batavorum. Een bloeiende vereniging waar energie in zit en waar velen zich zeer wel thuis voelen.
Graag tot ziens, wellicht bij een volgend Historisch Café?!
Wie zijn onze bedrijfsdonateurs?
Graag stellen wij onze bedrijfsdonateurs aan jullie voor. Deze bedrijven hebben met hun bijdrage laten zien dat zij achter onze doelen staan en onze vereniging ondersteunen bij het organiseren en uitvoeren van onze activiteiten.
Wij bedanken Erfgoed Delft, Delft Marketing, Royal Delft Museum, Burgy Bouwbedrijf en TU Delft hartelijk voor hun steun in het afgelopen jaar. Dankzij deze betrokkenheid kunnen wij de kennis over de geschiedenis en het erfgoed van Delft blijven vergroten, onderzoeken, bewaren en delen.
Bent u als bedrijf actief in of verbonden aan Delft en wilt u bijdragen aan het behoud van het lokale erfgoed? Sluit u dan ook aan als bedrijfsdonateur en help ons onze activiteiten verder te versterken en uit te breiden.
Meer informatie over donateurschap is te vinden op:
https://delfiabatavorum.nl/donateurs/
Het bestuur van Delfia Batavorum wenst u een prachtig kerstfeest toe en een sprankelend 2026
De Nieuwsbrieven verschijnen om de zes à acht weken.
Spontane kopij, tips en vragen zijn te allen tijde welkom op redactie@DelfiaBatavorum.nl met een kopie aan publiciteit@DelfiaBatavorum.nl
Graag portretteren we in de Nieuwsbrieven met enige regelmaat een lid over zijn of haar historische belangstelling voor Delft. Aanmeldingen kunnen naar het Team Webredactie.
Ook zijn we benieuwd naar leden die hun bijzondere expertise of relevante publicaties met de vereniging willen delen.
Wij nodigen alle leden uit om bij te dragen aan de website: hebben jullie tips over activiteiten, tentoonstellingen, acties, wetenswaardigheden of wat dan ook in Delft of de wijde omgeving: mail ons.
Team Webredactie bestaat uit Jeroen Staal, Jan Tromp en Sheila Sitalsing, met steun van onze webmaster Ted van Geest.