Ga naar de inhoud
Historische vereniging Delfia Batavorum
Menu
  • Home
  • De vereniging
    • Bestuur
    • Commissies
    • Algemene ledenvergadering
      • Algemene ledenvergadering 2026
      • Algemene Ledenvergadering 2025
    • Fondsen
      • Delfia Batavorumfonds
      • Blokfonds (J.W. Blokpenning)
    • Wie is wie
    • Ereleden
    • Donateurs
    • Lid worden
    • Contact
  • Nieuws
  • Activiteiten
    • Excursies
    • – Excursieverslagen
    • Lezingen
    • – Lezingverslagen
    • Achter de gevels van Delft
    • Bij de buren
  • Publicaties
    • Audiotours
    • Huizenonderzoek
    • Jaarboeken
    • Nieuwsbrieven
  • Projecten
    • Delft tussen de regels
  • Hulp Gezocht
Menu
Delfia Batavorum Nieuwsbrief

Nieuwsbrief 49e jaargang nummer 1 – februari 2026

Geplaatst op 10/04/202616/04/2026 door Webmaster

BESTE MENSEN,

Met een gezellige nieuwjaarsbijeenkomst is het nieuwe jaar bij Delfia Batavorum afgetrapt. Er staan mooie plannen op stapel voor excursies, lezingen, huizenonderzoek, actie voor het behoud van plekken in stad die het behouden waard zijn, een pleidooi voor het aanwijzen van aanlegplekken voor historische schepen, de prijsuitreiking voor bijzondere bijdragen aan stadsverfraaiing of behoud van erfgoed, en nog veel meer.

In deze nieuwsbrief wordt volop vooruitgeblikt en teruggeblikt.

We hopen weer veel leden tegen te komen bij de aankomende excursies, wandelingen, lezingen en natuurlijk op de Algemene Ledenvergadering op 1 april, die naadloos zal overgaan in een historisch café. Kijk verderop in deze brief voor details.

Veel leesplezier!

Namens het bestuur en de redactie

NB: De Nieuwsbrief, die om de 6 à 8 weken verschijnt, is een momentopname. Kijk geregeld op de website (https://delfiabatavorum.nl) voor updates, nieuws, verslagen en nieuwe activiteiten. Onderaan deze Nieuwsbrief staat hoe je de redactie bereikt voor bijdragen, aanvullingen, nieuws en opmerkingen.


MEDEDELINGEN VAN HET BESTUUR

In elke Nieuwsbrief wil het bestuur de leden informeren over de belangrijkste zaken die in de meest recente vergadering(en) aan de orde zijn gekomen en de besluiten die daarbij zijn genomen. Onze bijeenkomsten van 6 januari en 10 februari jl. brachten het volgende voort:

  • De Algemene Ledenvergadering ALV vindt plaats op woensdag 1 april. De voorbereidingen voor de ALV zijn in volle gang.
  • Mede ter voorbereiding op deze ALV voeren het bestuur en de commissievoorzitters op donderdag 5 maart a.s. een gezamenlijk overleg. In dat overleg spreken we onder meer over het concept werkprogramma 2026-2027 dat een aantal geprioriteerde en commissieoverstijgende projecten benoemt en uitwerkt.
  • Er zijn goede vorderingen gemaakt met het werk aan een betaalmodule op de website, om betalingen makkelijker te laten verlopen. We zijn inmiddels in de testfase.
  • De Le Comte-prijsuitreiking vindt plaats op donderdag 21 mei a.s. Dan is ook, zoals gebruikelijk, de presentatie van het nieuwe Jaarboek.
  • Het bestuur voert zowel met de Stichting Delftologie als met de Oudheidkundige Werkgemeenschap verkennende gesprekken over de mogelijkheid om genoemde organisaties onder de vlag van Delfia Batavorum te brengen.
  • De subsidieaanvraag van het Comité Initiatiefnemers Herstel Muurschildering voor de restauratie van een muurschildering ter herinnering aan Mienette Storm-Van der Chijs is onder voorwaarden gehonoreerd met een bedrag van € 1.000 uit het Delfis Batavorum Fonds.
  • Bert van der Woerd volgt per 1 april a.s. Willy Tiekstra op als voorzitter van de Commissie Behoud Stadsschoon.
  • Er wordt een vacature ‘Fondsenwerver’ open gesteld. Zij of hij gaat zich inspannen om nieuwe bedrijfssponsors aan onze vereniging te binden en daarbij alle mogelijke vormen van samenwerking te onderzoeken.
  • De volgende bestuursvergadering vindt plaats op donderdag 12 maart a.s.

Batavorum steunt cultuurtempel i.o. De Pels

Geplaatst op 10/02/2026

Met de aankoop van een tegel in Delfts blauw met daarop de naam van onze vereniging geeft Delfia Batavorum een steuntje in de rug aan de nieuw op te richten cultuurtempel De Pels in de voormalige Remonstrantse Génestetkerk. De tegel komt, samen met 999 andere tegels van ‘founding members’ aan de wand te hangen in de doorgang naar de Génestetkerk aan de Oude Delft. Het gebouw aan de Oude Delft 102, vernoemd naar de jonggestorven > Meer informatie


KOMT ALLEN OP 1 APRIL NAAR DE ALV DIE NAADLOOS OVERGAAT IN EEN HISTORISCH CAFÉ

De Algemene Ledenvergadering (ALV) komt er weer aan! Dit biedt ieder lid van onze mooie vereniging de gelegenheid haar of zijn stem te laten horen. Om mee te praten én te beslissen over belangrijke zaken die de koers van Delfia Batavorum bepalen.

De ALV is het hoogste besluitvormende orgaan binnen de vereniging. Bestuur en commissies hebben zich te richten naar de besluiten die leden tijdens de ALV (in meerderheid) formuleren. Het is niet voor niets dat onze Statuten in de artikelen 12 tot en met 16 strakke regels voor de voorbereiding en het verloop van deze vergaderingen formuleren.

Op 1 april legt het bestuur verantwoording af aan de leden over de activiteiten die bestuur en commissies in het voorbije jaar hebben uitgevoerd. Niet alleen inhoudelijk, maar ook financieel. Welke activiteiten hebben plaatsgevonden? Zijn de beschikbare budgetten, waaronder ook de contributiebijdragen van leden, op een goede manier besteed? En wat zijn de plannen voor het nieuwe verenigingsjaar?

Het bestuur legt de ALV zijn begroting voor 2026 ter goedkeuring voor en presenteert ook zijn werkprogramma voor 2026 en 2027. Daarnaast is er alle ruimte voor leden om zelf bespreekpunten in te brengen. En wie weet welke verrassende zaken nog meer aan de orde komen.
Het bestuur stelt zich voor om deze ALV na afronding naadloos te laten overgaan in een Historisch Café. Dit keer zonder inhoudelijk intermezzo, maar de bittergarnituur gaat rond!

Aanvang: 20:15 uur (inloop vanaf 20:00 uur)
Verwachte eindtijd: 22:30 uur

In ’t Postkantoor, Hippolytusbuurt 14, Delft


In Memoriam: Poul de Haan, oud-roeikampioen en betrokken lid

Geplaatst op 05/02/2026

Poul de Haan, foto van rouwkaart

Poul de Haan, die onlangs op 78-jarig leeftijd overleed, was civiel ingenieur, (grond)waterexpert, vader van 3 kinderen, opa van 7 kleinkinderen, familieman die graag kampeerde, en wereldkampioen roeien. Zijn liefde voor Delft en de Delftse geschiedenis beleed hij bij Delfia Batavorum (waar hij het Expertise Platform Water versterkte), bij de Oudheidkundige Werkgemeenschap Delft (de archeologische vereniging van Delft, die hij met man en macht heeft proberen te behouden), en bij de Belangenvereniging TU Noord (waar > Meer informatie


Vacatures

Wil je je actief inzetten voor de vereniging? Of ben je bereid af en toe hand- en spandiensten te leveren, te adviseren, mee te helpen? Houd dan op de website de oproepen voor hulp in de gaten onder het kopje vacatures.

De volgende oproepen staan nog open:

Ambassadeur Delfts bedrijfsleven

Geplaatst op 26/02/2026

Lijkt het je leuk om contacten te leggen met bedrijven? Leg je graag nieuwe contacten en wil je daarbij verkennen welke meerwaarde ‘samen optrekken’ zou kunnen hebben? Stap je makkelijk op iemand af? Dan ben jij misschien bij uitstek degene die we als ‘Ambassadeur Delfts bedrijfsleven’ aan de slag willen laten gaan. Delfia Batavorum wil zich meer verbinden met het Delftse bedrijfsleven en bedrijven maatschappelijk betrekken bij haar doelstellingen. Zo nodigen we bedrijven uit om > Meer informatie


Hulp gezocht van boekhouder of accountant

Geplaatst op 30/01/2026

Heb je kennis van boekhouding, ben je (voormalig) administrateur, accountant of anderszins financieel onderlegd en zou je op incidentele basis assistentie willen verlenen aan de penningmeester van de vereniging? Dan is het bestuur op zoek naar jou. Het gaat om het leveren van hand- en spandiensten in administratieve zaken op incidentele basis, en om het fungeren als klankbord als er expertise moet worden ingewonnen bij boekhoudkundige kwesties. Meer informatie via penningmeester@delfiabatavorum.nl


Webmaster

Geplaatst op 03/01/2025

Kun je goed uit de voeten met WordPress en vind je het leuk om redacteuren te helpen en te begeleiden met het invoeren van content? Dan zijn we op zoek naar jou! Samen met de huidige webmaster verbeter je de functionaliteit en het ontwerp van de website en breid je de functionaliteit uit naar gelang de behoefte van de redacteuren en commissies. Je houdt de software up-to-date en beantwoordt technische vragen die vanuit de vereniging > Meer informatie


OPROEPEN / AANBOD

Wil je na het opruimen van de boekenkast van je stapel historische boeken af? Ben je op zoek naar een specifiek exemplaar van een geschiedenismagazine? Zoek je naar informatie over een historische Delftse kwestie? In deze rubriek kunnen leden oproepen of aanbiedingen doen die binnen de doelstellingen van de vereniging passen. Mailen naar redactie@delfiabatavorum.nl.

NB: géén commerciële advertenties.

Gezocht: oude exemplaren cultuurhistorisch magazine ‘delf’

Er wordt gewerkt aan het (laten) digitaliseren van alle exemplaren van het cultuurhistorisch magazine Delf en deze op te nemen in de digitale collectie van de Koninklijke Bibliotheek. Daarom is ons bestuurslid Louise Rahardjo op zoek naar enkele exemplaren die nog ontbreken in de collectie.

Het gaat om de volgende nummers van het magazine Delf:

  • Jaargang 1: 1998 – nummer 3
  • Jaargang 2: 1999 – nummer 2, 3 en 4

Heb je een of meer van deze gezochte exemplaren thuis liggen? En zou je ze via de vereniging aan de KB willen schenken ten behoeve van digitalisering?
Stuur een mail naar Louise.Rahardjo@KB.nl (met een kopie naar publiciteit@delfiabatavorum.nl).

Bij voorbaat zeer hartelijk dank!


VAN DE LEZINGENCOMMISSIE

NIEUWE LEZINGEN OVER LANDSCHAP, KLOOSTERS EN EEN JONGEN DIE ZIJN STEM VERLOOR

Plundering van de huizen van Delftse patriotten door Orangisten uit Den Haag.
Plundering van de huizen van Delftse patriotten door Orangisten uit Den Haag, 1787, tekening door Jacobus Buijs. (Stadsarchief Delft, 70731).

Beetje gas terug! Dat zeiden we in de Lezingencommissie tegen elkaar na een heel druk 2025. Het heeft niet mogen baten. Ook 2026 wordt weer een druk lezingenjaar.

Op 4 maart begint het met de ‘uitverkochte’ lezing van Nelleke Tanis over Delftenaren in revolutietijd. Kort daarna kunt u zich inschrijven voor een lezing van Marcel van Dien (u kent hem wellicht van Museum van Marken) over Delftse Nijverheid. Op 13 mei gevolgd door een lezing door Ellen van Schoten, in het dagelijks leven vicevoorzitter van de Erasmus Universiteit, over De jongen die zijn stem verloor, een boek met veel pen- en potloodtekeningen van Delft.

Gekoppeld aan de Midden-Delfland fietstocht van de Excursiecommissie in juni zijn we bezig een met een lezing over het ontstaan van het Delflandse landschap en haar bewoners.

Begin september volgt er weer een bijzonder evenement zoals de vaartocht in 2025. Over de opzet en inhoud hoort u later meer. Ook het najaar is veelbelovend en concreet: Delftse kloosters, archeologie in de spoorzone en de geschiedenis van de TU-Delft.

Geen gas terug dus. Ook zonder een lustrum weer een vol programma met veel variatie. Houd de website in de gaten!

Nog niet ingeschreven voor de activiteitenmail die elke vrijdag wordt verstuurd en waarin nieuwe activiteiten worden aangekondigd? Dat kan hier.


VAN DE EXCURSIECOMMISSIE

EEN NIEUW LID, VAREN LANGS ART-NOUVEAU EN FIETSEN

Onlangs is Lia Vermeulen lid geworden van de Excursiecommissie. Zij is al vele jaren lid van Delfia en wil graag – nu ze wat meer tijd heeft – meewerken aan de organisatie van excursies. Hartelijk welkom Lia, en veel succes!

In februari hebben we een heel interessant bezoek gebracht aan Historisch Joris. Er was zo veel belangstelling voor deze excursie, dat die op 22 oktober herhaald zal worden.

Muur en hek rond de Joodse begraafplaats
Joodse begraafplaats

Op 24 maart is er een wandeling langs Joods erfgoed, dit keer ook met een bezoek aan de Joodse begraafplaats, die onlangs is gerenoveerd. Inmiddels is ook deze excursie volgeboekt, dus gaan we die in september herhalen.

Het eerder aangekondigde bezoek aan de bunkers in Rijswijk, waar een centrum van de BB was gevestigd, gaat voorlopig niet door. Zeer onlangs is bekend geworden dat de bunkers ingrijpend gerenoveerd gaan worden.

Verder is er op 16 mei een vaar- en wandeltocht langs Art Nouveau-objecten in Den Haag. In het centrum vind je vele prachtige gevels in Art Nouveau-stijl. Soms heb je wat hulp nodig om ze te ontdekken.

Op de Midden-Delflanddag (20 juni) gaan we natuurlijk weer fietsen, in samenwerking met de Midden-Delfland Vereniging. Het thema is dit jaar “Beleef het landschap”. De Lezingencommissie organiseert voorafgaand aan de fietstocht een lezing over de vorming van het landschap in het verleden, de morfologie.

Tenslotte wordt er gewerkt aan een boottocht door de Vlietlanden. Uit de enquête onder bezoekers aan onze stand tijdens het lustrum is gebleken dat varen met Delfia Batavorum heel populair is.

Houd de website in de gaten!

Nog niet ingeschreven voor de activiteitenmail die elke vrijdag wordt verstuurd en waarin nieuwe activiteiten worden aangekondigd? Dat kan hier.


VAN DE LE COMTECOMMISSIE

MUURSCHILDERINGEN, GEVELDECORATIE EN EEN GEDICHT

Uit 14 voorgedragen kandidaten heeft de commissie voor Le Comteprijs vijf projecten geselecteerd als potentiële winnaar van de Le Comteprijs van 2025.
De prijs wordt jaarlijks toegekend aan een persoon of organisatie die in het voorafgaande jaar een gebouw of locatie in Delft heeft laten verfraaien. Delft op Zondag reikt tegelijkertijd de Le Comte Publieksprijs uit.
De criteria uit het reglement luiden: “Om voor de prijs in aanmerking te komen moet een verfraaiing esthetische kwaliteit bezitten en duurzaam zijn, waarbij een cultuurhistorische betekenis een toegevoegde waarde is. Tot de esthetische kwaliteit behoren artistieke of architectonische kwaliteit, terwijl ook originaliteit en technische uitvoeringskwaliteit hierbij een rol kunnen spelen.”
De commissie hanteert verder als criterium publieke zichtbaarheid vanuit de openbare ruimte, en streeft naar een variatie in aard of soort van de te nomineren projecten en in spreiding over de hele stad.

De bekendmaking van de winnaar en de uitreiking van de prijs (een oorkonde en een bord) is op 21 mei.

De vijf genomineerden zijn:

1. Camerlingstraat/ Van Groenewegenstraat, gevelrenovatie blok portiekflats.

Portiekflat aan de Camerlingstraat na de gevelrenovatie.

Het blok met portiekflats tussen deze twee straten in de Kuyperwijk heeft in 2024/2025 een gevelrenovatie ondergaan. De flats zijn van woningcorporatie Stedelink en stonden op het programma voor een grote renovatie.

Een belangrijk doel van de verbetering is een goed wooncomfort middels betere thermische isolatie. Het ontbrak bij deze woningen uit de jaren vijftig aan goed en volledige geïsoleerde gevels. Wel waren bij een renovatie in 1992 al enkele aanpassingen doorgevoerd, maar die waren te beperkt en voldeden niet meer aan de huidige normen en wensen.

Van die eerdere aanpak zijn ook de reeksen voor de gevels geplaatste metalen balkons. Deze zijn gehandhaafd, maar erachter en ertussen zijn de gevels grotendeels vervangen en volledig geïsoleerd, met een gevelisolatiesysteem dat van buiten bekleed is met steenstrips. Zo is het oorspronkelijke gevelbeeld van metselwerk behouden, en zelfs mooier gemaakt. In plaats van de vroegere, eentonige baksteen hebben de steenstrips een palet van kleurschakeringen.

Dit complex steekt gunstig af tegen de vorige ‘generatie’ van eerder gerenoveerde blokken vlakbij, met hun voor vervuiling vatbare gevelbeplating.

Genomineerde: woningcorporatie Stedelink

2. Kanaalweg, vernieuwde Hambrug met gedicht onder het brugdek.

De Hambrug in Delft. De brug staat open, waardoor de dichtregels, aan de onderkant geschilderd, zichtbaar zijn.

Op de onderkant van het dek van de Hambrug zijn bij de renovatie woorden van dichtregels geschilderd. Ze worden bij het openen van de brug, wat door de week vaak genoeg gebeurt, zichtbaar voor de wachtenden.

Het idee én het gedicht zijn van Vincent Celluci, medewerker van de TU-bibliotheek, en hij vond een gewillig oor bij de gemeente. De Hambrug over het Rijn-Schiekanaal is vorig jaar een tijd uit dienst geweest voor een grote onderhoudsbeurt. Die gelegenheid werd geboden door de nieuwbouw van de Rozemarijnbrug in het Achterom, waardoor de drukke fietsroute tussen stad en TU toch al tijdelijk gestremd was.

Naar eigen zeggen was de aanstoot voor Celluci het regelmatig lange wachten op de traag onder de brug doorvarende schepen. En het idee had hij opgedaan bij bruggen over de Rotterdamse Parkhaven waaronder al gedichten waren aangebracht.

Voor het omzetten in patroon en kleurstelling werd de grafisch ontwerper Monice Janson aangetrokken, die aan het Rotterdamse had gewerkt. De regels van zijn gedicht zijn in het Engels, rekening houdend met het flinke percentage internationale studenten, met ertussen ‘gestrooid’ enkele Nederlandse woorden.

Genomineerde: Vincent Felluci (bedenker en dichter), en gemeente Delft/ Maurice Simons (uitvoering).
Grafische ontwerp: Monice Janson

3. Lodewijk van Deysselhof, muurschilderingen op hoekgevels flatgebouw.

Flat aan de Lodewijk van Deysselhof met twee gebouwhoge muurschilderingen van boekenruggen en schrijfgerei.

De flat aan de Lodewijk van Deysselhof, in Voorhof, is vorig jaar met twee gebouwhoge muurschilderingen verlevendigd. Het lage, L-vormige flatgebouw heeft in zijn naar de Voorhofdreef gekeerde hoek twee blinde kopgevels.

Op initiatief van het project Kunst in West zijn twee kunstenaars aangetrokken om deze te beschilderen: Micha de Bie en JanisdeMan, pseudoniem van Jan Heinsbroek.

De straten in de Voorhof zijn vernoemd naar dichters en schrijvers, en het thema lag voor de hand; een verwijzing naar schrijven, schrijvers, en hun boeken. Micha de Bie nam de rechtergevel voor zijn rekening, en beschilderde deze in zijn voor hem kenmerkende ‘street art’ stijl met diverse schrijfbenodigdheden van oud tot modern.

JanisdeMan veranderde binnen de rechthoekige omtrek van de linker gevel deze tot een enorme, bedrieglijk echte boekenkast, waarvan de planken en rijen boeken werkelijk diepte lijken te hebben. De boektitels werden door de buurtbewoners gekozen, waaraan naast die van de Van
Deysselhof ook de bewoners van de tegenoverliggende Dirk Costerflat meewerkten.

Het recente kunstproject sluit thematisch mooi aan op deze flat, die in 2009 zelf literair verrijkt werd met op de balustrades aangebrachte dichtregels van Dirk Coster!

Genomineerden: Kunst in West (initiatief), Micha de Bie, JanisdeMan alias Jan Heinsbroek (idee en uitvoering, met bewoners)

4. Professor Hoogewerfflaan (wijk Wippolder), muurschildering op kopgevel van flat.

Muurschildering met gekleurde golven op de kopgevel van een flat aan de Professor Hoogewerfflaan.

De wijk Wippolder is in 2024 eveneens verrijkt met een muurschildering, ook hier op de blinde kopgevel van een flatgebouw, namelijk de rij portiekflats aan de Professor Hoogewerfflaan. Het idee hiervoor kwam van buurtbewoner en kunstenaar Andrea van den Berg. Volgens de ondertussen al uit andere wijken bekende vorm van een ‘community-art’
project heeft zij buurtbewoners en leerlingen van de Cornelis Musiusschool hierbij betrokken.

Het thema is ‘toekomstdromen’, en aan de kinderen uit de groepen 6 en 7 is gevraagd om te tekenen wat zij later wilden worden. Er kwamen de meest verschillende dromen uit, zoals ambulancebestuurder, astrofysicus, straaljagerpiloot en verpleegster. Maar er werden ook
tekeningen van bijvoorbeeld knuffels gemaakt, door kinderen die hun beroepskeuze liever nog even uitstelden.

Op het onderste deel van de kopgevel is een opvallend gekleurde, golvende schildering aangebracht. Over dit als achtergrond werkend tafereel lopen in witte lijnen de kindertekeningen, wat pas van dichterbij goed zichtbaar wordt. Bij het letterlijk tussen de lijntjes kleuren hebben bewoners en kinderen meegeholpen.

Genomineerde: Andrea van den Berg (idee en ontwerp), uitwerking met bewoners en leerlingen van de Cornelis Musiusschool

5. Rietveld 9-11, aanbrengen van decoraties in onderpui.

Het pand Rietveld 9-11 met de decoratie in art-deco vorm, aangebracht in de gepleisterde onderpui.

Op het pand Rietveld 9-11 is vorig jaar een decoratie in art-deco vormen aangebracht in de gepleisterde onderpui. Die pui is van redelijk recente datum, en volgde uit een ingrijpende verbouwing in 1993.

Het oude pand moest dusdanig gerenoveerd worden dat alleen de voor-
en achtergevel bleven staan. Bij de aanpassing kreeg de voorgevel wel in hoofdzaak de oude indeling terug, met op de begane grond links een brede bedrijfsdeur. Deze indeling zat er al sinds het begin van de twintigste eeuw toen in het pand een ‘huis en sieraadschilder’ zijn bedrijf had.

Op een oude foto uit 1914 waren in de voorgevel kleine jugendstil-achtige decoraties opgebracht of ingemetseld. Dat inspireerde de vorige eigenaar voor de vorm van de nieuwe huisnaam bovenin de lijstgevel.

De naam CASADECO – een samentrekking met erin zijn voornaam: CASA DE CO – werd met stukjes van oude vloertegels in een jaren twintig/ -dertig typografie aangebracht. De huidige eigenaar gebruikte naam en techniek om de onderpui te verrijken. Deze was in 1993 zeer basaal uitgevoerd als een vlakke omkadering van gestucte vlakken. In het vernieuwde pleisterwerk zijn kleine decoratieve patronen ingedrukt, ook nu weer opgebouwd uit stukken van diverse partijen oude geglazuurde tegels.

Genomineerde: Erik den Ouden, architect-bewoner en bedenker

Delft op Zondag organiseert de publieksprijs. Houd onze website in de gaten om mee te kunnen stemmen.


VAN DE COMMISSIE ACHTER DE GEVELS

Nieuw huizenonderzoek

Burgwal 19 - Voorheen plateelbakkerij De Twee Wildemannen

Geplaatst op 09/02/2026

De sigarettenfabriek van de gebroeders Swarttouw op de Molslaan, tegenwoordig hotel Vermeer. (Foto Kees Spiero 1999, Stadsarchief)

Burgwal 19 is nu een degelijk pand met 19e-eeuws voorkomen. Beneden is het onderdeel van een kledingwinkel en boven zit het vol met studenten. In voorgaande eeuwen werden hier, en vooral op het erf erachter, duizenden kopjes en schoteltjes Delfts blauw gebakken door plateelbakkerij De Twee Wildemannen. Die naam is oorspronkelijk afkomstig van de Wildemanspoort die hier ooit over het erf van het bedrijf naar de Molslaan liep. Op ditzelfde binnenterrein verrees ruim een eeuw > Meer informatie


Eliza Dorusstraat 38 - Van bleekveld naar een Delftse woonwijk

Geplaatst op 15/01/2026

De straat loopt uit voor de orgelman in 1974. (Fotograaf onbekend)

Eliza Dorusstraat 38 is een van de 44 woningen die in 1891 zijn gebouwd op het terrein van een voormalige kledingblekerij. De straat is vernoemd naar Elizabeth Beijer en Theodorus de Vos, kinderen van de twee aannemers die dit complex arbeiderswoningen in de toenmalige gemeente Hof van Delft tot stand brachten. Inmiddels is er een hele stadswijk omheen gegroeid. Piet van den Berg zocht de geschiedenis van dit pand uit. Lees hier meer…. Afbeelding: De > Meer informatie


Lange Geer 16, voorheen De Blauwe Kuip

Geplaatst op 08/01/2026

De Ketelpoort rond 1750, met op de achtergrond, ongeveer achter de eerste boom, het huis De Blauwe Kuip aan de Lange Geer. Uitsnede uit een penseelschets van Gerrit Toorenburgh (1732-1785). (Collectie Stadsarchief)

Lange Geer 16, nu onderdeel van de bloemenwinkel Lange Geer 16-20 droeg ooit de naam ‘De Gulden Bostelmande’, maar ging sinds de zeventiende eeuw door het leven als ‘De Blauwe Kuip’. Dat verwees naar een bedrijf waar wollen lakens werden geverfd. Al aan het einde van de 18e eeuw werd het pand ingelijfd bij de belendende smederij van nummer 18, die hier op den duur een winkel in kachels vestigde. Josien Clement en Anne Jacobs > Meer informatie


Huizenonderzoek in 2025

Geplaatst op 08/01/2026

Huizenonderzoek in 2025

In 2025 verschenen dankzij de inspanningen van veertien onderzoekers in totaal achttien nieuwe verhalen op de website van Achter de gevels van Delft. Deze onderzoekers zijn: Piet van den Berg, Meike Besuyen, Wil Bruinhout, George Buzing, Josien Clement, Anne Jacobs, Els Kemper, Elly Peeters, Frans van der Sman, Henk van der Stelt, Harry Strang, Wim van Veen, Wim Weve en last but not least: historicus en onderzoeksbegeleider Kees van der Wiel. Hieronder ziet u een > Meer informatie


Brouwerijen, rijke belastinggaarders en een rariteitenkabinet

Deelnemers aan de wandeling over de Koornmarkt, poserend op een brug.

Bijzonder in 2025 was ‘Bezoek de Koornmarkt met Achter de Gevels van Delft’ dat wij organiseerden ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van Delfia Batavorum.

Negen keer in de periode mei t/m september 2025 wandelden groepjes van ongeveer tien personen, leden van Delfia Batavorum, met als gidsen onze huizenonderzoekers over de Koornmarkt. Ontvangst was in Medisch Farmaceutisch Museum de Griffioen, Koornmarkt 66. Na een verhaal over de ontwikkeling van Delft met de Koornmarkt als ‘hart van de stad’ werden buiten verhalen over tien panden verteld.

De verhalen gingen over brouwerijen, geldschieters voor het ontzet van Leiden, rijke belastinggaarders die moesten vluchten, drukkerijen behorende tot de “Delftse Fleetstreet”, innoverende ondernemers die hun tijd vooruit waren, een rariteitenkabinet, de woning van een Olympisch gewichtheffer, de synagoge en een groot studentenwoningcomplex. Soms konden deelnemende bewoners of ex-bewoners nog nieuwe en verrassende verhalen toevoegen. De wandelingen eindigden in Museum Paul Tetar van Elven, Koornmarkt 67.

Bijna altijd bleef het droog weer en het was voor iedereen leuk en leerzaam. Veel dank aan ieder die dit mogelijk maakte!


VAN DE COMMISSIE BEHOUD STADSSCHOON

SLINGERUURWERK, HET KALVERBOS EN SLOPEN IS BEZOPEN

Het slingeruurwerk in de Nieuwe Kerk.
Het slingeruurwerk in de Nieuwe Kerk. Foto door Tammo Remmerswaal.

De Commissie Behoud Stadsschoon (CBS) kijkt met veel plezier terug op het goedbezochte Historisch Café van 30 januari dat ons een podium bood om aandacht te vragen voor ons initiatief om het historisch slingeruurwerk van Christiaan Huygens terug te plaatsen in de toren van het Stadhuis. De presentatie van Theo Thomassen maakte het nodige enthousiasme los en leverde aanmeldingen op van enkele leden die zich met CBS voor dit project willen gaan inzetten.
(zie ook hier het verslag van die avond)

Naar aanleiding van het Voorlopig Ontwerp voor de herontwikkeling van de Gasthuisplaats heeft CBS op 28 januari een schriftelijke reactie naar het College van B&W en de Gemeenteraad gestuurd. Hierin bepleit CBS een duurzame ontwikkeling van het bouwblok rondom de Gasthuisplaats, die past in het beschermd stadsgezicht. In de tot nu toe gepresenteerde plannen mist CBS de inbedding van de toekomstige Gasthuisplaats in het beschermd stadsgezicht en het historisch bouwblok. Inbedding biedt een duidelijke begrenzing, waardoor het park ook écht een park kan zijn en ook het herstel van het bouwblok zal voor de directe omgeving van waarde zijn. Zo wordt de synagoge weer een letterlijk teruggeschoven gebouw met een duidelijk voorplein. Het wachten is nu op een reactie van College en Raad.

CBS zet zich in voor het behoud van het culturele erfgoed Delft en de kwaliteit van de openbare ruimte in Delft. In dit kader hebben leden van de commissie in de afgelopen maanden een actieve rol gespeeld in de besluitvorming in de Gemeenteraad over een aantal actuele zaken. Met succes.
Op 15 januari sprak Astrid Keers namens CBS in de Commissie Ruimte & Verkeer in over de plannen met betrekking tot het Kalverbos 20. CBS sprak haar zorg uit over de aantasting van het cultuurhistorische karakter van het Kalverbos als gevolg van de plannen en met name de komst van zelfstandige horeca met een (fors) terras. Deze inbreng is meegenomen door de Raad, die ruim een week later besloot geen vergunning te verlenen voor het geplande restaurant.

CBS laat ook van zich horen in de discussie over de mogelijke aanleg van de Metropolitane Fietsroute Delft-Naaldwijk via de Buitenwatersloot. In de Commissie Ruimte & Verkeer benadrukte CBS dat de route al eeuwen de entree vormt naar Delft en deel uitmaakt van het beschermde stadsgezicht. In de plannen ontbreekt een ruimtelijke en cultuurhistorische effectanalyse. Het asfalteren van de Buitenwatersloot betekent een substantiële aantasting van het historische landschap. Dit standpunt wordt gedeeld door een groot aantal fracties: de motie ‘Een veilige en leefbare MFR met behoud van cultuurhistorische waarde’ werd op 29 januari met algemene stemmen aangenomen. De discussie duurt voort.

CBS heeft ook steun geboden aan de petitie “Slopen is bezopen”, in de vorm van een aan de Gemeenteraad aangeboden notitie van Koen Mulder voor het behoud van enkele straten in de wijk Wippolder Noord die worden gekenmerkt door uniek metselwerk uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Met sloop wordt volledig voorbijgegaan aan de cultuurhistorische waarde van deze woningen.
Ook deze visie is overgenomen in een unaniem aangenomen motie in de Gemeenteraad van 29 januari, met daarin opgenomen de vaststelling dat “deze huizen onderdeel zijn van ons cultuurhistorisch erfgoed door de ambachtelijke bouw die heden ten dage niet meer toegepast wordt.”
De bal ligt nu bij woningcorporatie Woonbron of zij de sloopplannen doorzet.


VAN DE COMMISSIE EXPERTISEPLATFORM WATER

KENNISMAKING MET NIEUW LID EN IN ACTIE VOOR HISTORISCHE SCHEPEN

Portret Bart Teeuwen

“Mijn doel: dat je het station uit loopt en een prachtig historisch schip ziet liggen.”

Dat Bart Teeuwen zou toetreden tot het Expertise Platform Water, de ‘watercommissie’ van Delfia Batavorum die mooie plannen maakt voor een betere relatie tussen de stad en haar waterwegen, stond in de sterren geschreven. Zijn hele professionele leven heeft de jurist Teeuwen (geboren in 1948 ) zich beziggehouden met de juridische aspecten van waterbeheer. Toen EPW hem aanzocht om met zijn juridische kennis de commissie te versterken, zei hij daarom snel ja. ‘Water is mijn ding.’

Aan de TU Delft op de faculteit Civiele Techniek, bij Rijkswaterstaat en als zelfstandig consultant in Indonesië, Vietnam en diverse andere Aziatische landen deed hij onderzoek naar verbetering van de besluitvorming over grote waterprojecten, droeg hij bij aan de vernieuwing van de waterwetgeving en adviseerde hij andere landen bij de modernisering van hun waterwetgeving.
In de jaren tachtig liep Nederland internationaal voorop in het aanpakken van waterproblemen op een meer integrale manier. Door oppervlaktewater en grondwater in samenhang te bezien. En door niet alleen naar de economie te kijken, maar ook naar de ecologie bij projecten.

Dat impliceert ook, zegt Teeuwen, dat er niet langer alleen in harde technologische oplossingen wordt gedacht. ‘De kust kun je met harde techniek beveiligen, en afsluiten van de zee. Maar je kunt ook met de natuur meebewegen, door zand uit zee op te spuiten op de kust tegen erosie. Dit concept van nature-based solutions is in Nederland ontwikkeld en heeft wereldwijd schoolgemaakt. Om te bewerkstelligen dat dit goed gebeurt, moet je er zorg voor dragen dat ook de wetgeving hierop wordt ingericht.’

Ook het Delftse water heeft zijn warme belangstelling. Als bewoner van een huis aan het Noordeinde maakte hij zich in een vroeg stadium al zorgen over mogelijke wateroverlast voor inwoners toen DSM aankondigde op termijn te zullen stoppen met het oppompen van grondwater. Water oppompen deed de Gistfabriek sinds 1916. Heel veel water, om de machines in de fabriek mee te koelen. Dat was na honderd jaar niet meer nodig, maar zomaar stoppen met oppompen zou mogelijk betekenen dat het grondwaterpeil in delen van de stad merkbaar zou stijgen, met alle gevolgen van dien voor de woningen. Teeuwen bond de kat de bel aan in een ingezonden brief in Delft op Zondag, waarin hij aandacht vraagt voor de juridische verplichtingen van de gemeente tegenover haar inwoners. ‘Zo ben ik betrokken geraakt bij overleg over het beleid, om de positie van de burger te versterken en te borgen. Ik vind het leuk en nuttig om mijn kennis na zolang in binnen- en buitenland te hebben gewerkt in te zetten voor het algemeen belang.’

Dat gaat hij ook doen bij het Expertise Platform Water. Hier houdt hij zich de komende tijd bezig met het gemeentelijke beleid rond het gebruik van het openbaar vaarwater in de grachten. Het gaat daarbij om een goede verdeling van de publieke ruimte. Een kwestie als de verdeling van terrasboten en de ligging van woonschepen is helder vastgelegd in de ligplaatsenkaart (die hoort bij de Verordening Openbaar Gemeentewater Delft). Maar dat is niet het geval voor de ligplaatsen aan de Westgrachtsingel tegenover het station. Daar liggen nu enkel commerciële rondvaartboten, terwijl de afmeervoorzieningen vooral zijn gefinancierd en aangelegd met het oog op het afmeren van historische schepen uit het Westland voor een bezoek aan de historische binnenstad.

EPW wil dat dit goed wordt vastgelegd, in een geactualiseerde versie van de verordening en bijbehorende ligplaatsenkaart.

Teeuwen: ‘Ik heb de regelgeving met mijn waterjuristenogen bekeken, en ik zie mogelijkheden. Daar ga ik de komende tijd de tanden in zetten. Dat betekent veel overleg met de ambtenaren die over het ligplaatsenbeleid gaan. Het is een geweldig leuk dossier. Mijn doel is dat je op een mooie dag het station uit komt gewandeld en dan een prachtig historisch schip ziet liggen.’

De commissie EPW bestaat uit Peter Kiela, Henriëtte Welle-Donker, Ronald Waterman, Jannie Zeer-Gerrets en Bart Teeuwen. Langjarig en zeer gewaardeerd lid Poul de Haan overleed afgelopen januari.


Nieuwe activiteiten

De komende activiteiten van de vereniging zijn wegens grote belangstelling al volgeboekt. Houd de website en de vrijdags activiteitenmail in de gaten voor nieuwe kansen.


De Nieuwsbrieven verschijnen om de zes à acht weken.
Spontane kopij, tips en vragen zijn te allen tijde welkom op redactie@DelfiaBatavorum.nl met een kopie aan publiciteit@DelfiaBatavorum.nl

Graag portretteren we in de Nieuwsbrieven met enige regelmaat een lid over zijn of haar historische belangstelling voor Delft. Aanmeldingen kunnen naar het Team Redactie.

Ook zijn we benieuwd naar leden die hun bijzondere expertise of relevante publicaties met de vereniging willen delen.

Wij nodigen alle leden uit om bij te dragen aan de website: hebben jullie tips over activiteiten, tentoonstellingen, acties, wetenswaardigheden of wat dan ook in Delft of de wijde omgeving: mail ons.

Team Redactie bestaat uit Jeroen Staal, Jan Tromp en Sheila Sitalsing, met grote steun van onze webmaster Ted van Geest.

 

Zoeken

Blijf op de hoogte!

Geef je op om onze periodieke nieuwsbrief te ontvangen en/of onze wekelijkse activiteitenmailing.

Agenda

  • 21-10-2026
    Wegens succes herhaald: Lezing Delft als kloosterstad in de middeleeuwen
  • 22-10-2026
    22 oktober: excursie naar het indrukwekkende Historisch Joris
  • 31-10-2026
    30 & 31 oktober: wandel, luister, vertel en feest tijdens het Delfts Geschiedenisfestival
  • 03-11-2026
    Doe mee: gezellig Historisch Café met pubquiz in ’t Postkantoor op 3 november
  • 24-11-2026
    Het koloniale verleden van de TU Delft: lezing door Abel Streefland op 24 november


Bekijk alle activiteiten

Bij de buren

  • 17-10-2026
    Open dag Stadsarchief Delft op zaterdag 17 november
  • 27-10-2026
    Lezing: uniek samenspel tussen Frans Hals en Rembrandt van Rijn
  • 22-11-2026
    Bridgedrive voor Unicef
  • 19-02-2027
    Negen maanden lang in Lisse: Delft Bloeit met Alexander Pechtold


Bekijk alle activiteiten

Word ook lid!

Word ook lid van Delfia Batavorum en ontvang het cultuurhistorisch magazine Delf en ons jaarboek!


Service

Lidmaatschap
Privacybeleid
Statuten en reglementen
Anbi status
Contact
Logo en huisstijl

Contactinformatie

Contactformulier

Historische Vereniging Delfia Batavorum
Chinalaan 85
2622 JS Delft

info@delfiabatavorum.nl
https://delfiabatavorum.nl

©J Historische vereniging Delfia Batavorum